Podejmowanie decyzji finansowych

Jeśli wiele osób postępuje w określony sposób, chętnie dochodzimy do przekonania, że to właściwy kierunek i robimy to samo. Przez psychologów jest to określane jako społeczny dowód słuszności (Robert Cialdini). Szczególnie gdy nie wiemy, jak należy postąpić czy poradzić sobie w danej sytuacji, łatwo ulegamy „podpowiedziom”, a także skłonni jesteśmy uznać cudze zachowanie za prawidłowe.

Co to oznacza dla procesu podejmowania przez nas decyzji? Doskonale wiedzą to sprzedawcy, którzy nader często używają argumentu „dobrze się to sprzedaje”, „klientki chętnie wybierają ten wzór”. Dokonywanie oceny w oparciu o zachowania innych służy ograniczeniu analizy i łatwiejszemu podjęciu decyzji, ale niekoniecznie jest efektywne. Choć automatycznie często działamy tak, jak inni, to niekoniecznie jest to najlepsza wskazówka.

Jak wspomnieliśmy, niedobór wiedzy na dany temat sprzyja wzorowaniu się na cudzych zachowaniach. Trudno obszernie dowiadywać się na każdy temat i gromadzić specjalistyczną wiedzę o wszystkim, z czym się stykamy. Warto jednak bliżej zainteresować się dziedzinami, które mają dla nas duże znaczenie i wiążą się ze znaczącymi decyzjami lub zidentyfikować wiarygodne źródło informacji.

Nie musimy znać szczegółów przygotowywania ofert kredytowych czy inwestycyjnych ani zasad rządzących rynkiem, by podjąć decyzję o pozyskaniu bądź ulokowaniu kapitału w określony sposób. Dobrze jednak zadbać o świadome dokonanie wyboru w oparciu o wiedzę na temat potencjalnego ryzyka, przewidywanych zysków i możliwości wycofania się z inwestycji. Polskie prawo zobowiązuje emitentów akcji i obligacji notowanych na głównym parkiecie Giełdy, NewConnect lub Catalyst do sporządzenia rzetelnych dokumentów opisujących wszystkie istotne czynniki, które wpływają na sytuację spółki oraz ryzyk, nawet o stosunkowo niskim prawdopodobieństwie wystąpienia. Podobnie banki muszą informować o wszystkich ważnych dla zawieranej umowy kwestiach, choć często umowy są długie i skomplikowane dla przeciętnego klienta. Kredytobiorca czy inwestor ma możliwość uzyskania wszystkich ważnych informacji przed podjęciem decyzji o ewentualnym kredycie lub inwestycji. Jeśli tekst jest zbyt rozbudowany i trudny, można szukać alternatywnych fachowych źródeł informacji oraz zadawać pytania. W interesie profesjonalnej, odpowiedzialnej firmy zawsze będzie informowanie klientów. Nikt nie będzie jednak narzucał się z doprecyzowywaniem różnych kwestii i wyjaśnianiem zagadnień „na siłę”. Dlatego to od każdego indywidualnie zależy, czy uzyska ważne informacje na temat rozważanej decyzji finansowej. Warto skorzystać z okazji dowiedzenia się na temat kluczowych kwestii i działać świadomie.

 

POWRÓT